بیمه پاسارگاد (1997)

چون نمی‌دانند عالی می‌پرند!
نویسنده : علی نادری - ساعت ۱۱:٢٧ ‎ق.ظ روز ۱۳٩٢/٢/۱٠
 


چون نمی‌دانند عالی می‌پرند!

روزی یک زیست‌شناس و یک مهندس هوافضا کنار هم نشسته بودند. زیست‌شناس سطح مقطع بال و بدنه زنبور را به مهندس هوافضا داد و از او خواست محاسبه کند آیا زنبور با این ابعاد بال و بدن، طبق قوانین آیرودینامیک هواپیما‌ها و پرنده‌های بزرگ، می‌تواند پرواز کند؟
مهندس بعد از کلی محاسبات دقیق و تجزیه و تحلیل‌های وقتگیر کامپیوتری سرش را با تعجب بلند کرد و گفت: «محاسبات می‌گویند این کار غیرممکن است! اما...؟ اما من که می‌دانم زنبور‌ها می‌پرند!؟ آخر چگونه چنین چیزی ممکن است؟»
زیست‌شناس با خنده گفت: «شاید چون زنبور‌ها مثل ما آدم‌ها هواپیما نساخته‌اند و از قوانین آیرودینامیک و نسبت‌های لازم برای سطح مقطع بال به بدنه خبر ندارند می‌توانند پرواز کنند؟»
مهندس با خجالت و ناراحتی گفت: «این حرف درست نیست! تنها دلیلی که وجود دارد این است که دانش و علمی که من دارم متعلق به اجسام بزرگ و بال‌های بزرگ روی سیال هواست. به احتمال زیاد وقتی جسم پرنده به اندازه قد و قواره یک زنبور کوچک می‌شود و بال و پرهای پرنده مانند زنبور لطیف و انعطاف‌پذیر می‌شوند، قوانین علمی دیگری حاکم می‌شوند که زنبور‌ها از آن برای پریدن استفاده می‌کنند؟

 


زیست‌شناس دوباره خندید و گفت: «این‌که گفتی باز همه نظر قبلی من را تایید می‌کند! زنبور‌ها می‌توانند با آن بدن بزرگ و بدشکل خود بپرند و گرده‌ها و شهد گل‌ها را با طی مسافتی طولانی از طریق پریدن به لانه برسانند. آنها این کار را با موفقیت انجام می‌دهند، فقط به این خاطر که می‌دانند همیشه برای انجام هر کاری راه‌های متعددی وجود دارد. چیزی در عمق وجود آنها می‌داند که حتی اگر پریدن به شکلی ساده مثل پرندگان بزرگ نظیر قو و اردک میسر نباشد، می‌توان به شیوه‌ای متفاوت پرید و پرواز را تجربه کرد!؟»
مهندس هوا پرواز دوباره با اعتراض و دلخوردگی گفت: «این قبول نیست! زنبور موقع پریدن خیلی بیشتر از یک پرنده معمولی بال‌بال می‌زند و با ایجاد گرداب‌های بی‌نظم مقدار زیادی انرژی برای معلق نگه داشتن خود مصرف می‌کند. ضمن این‌که او هنگام بال زدن زاویه بال خود را هم دایم عوض می‌کند و از گرداب‌های چرخشی زیر بال‌های خود برای بالا ایستادن و بالا رفتن کمک می‌گیرد. زنبور قوانین علمی پرواز را زیر پا می‌گذارد و نمی‌توان او را یک پرنده معمولی دانست! لطفا مشخصات پرنده خوش‌پروازتری را به من بدهید تا طبق محاسبات دقیق شیوه پرواز او را تحلیل کنم!»
زیست‌شناس با تبسم گفت: «آن‌چه می‌گویی سرسختی و لجاجت همیشگی و آشنای کسانی است که گمان می‌کنند از قوانین عالم خیلی سرشان می‌شود و دایم برای متوقف شدن و کاری نکردن دست به دامان چیزی به نام علم می‌شوند! حال آن‌که همین علم محدوده پاسخ‌دهی و اعتبار مشخصی دارد و برای مشکلاتی ورای آن حد و مرز، اعتبار و ارزش علم با جهل یکی می‌شود و انسان باید تا فهمیدن دانش درست سکوت کند!
مطمئنا اگر زنبور‌ها قبل از آغاز پریدن به کلاس آیرودینامیک می‌رفتند شاید تا آخر عمر نمی‌توانستند بپرند و به مورچگانی بالدار اما خزنده روی زمین تبدیل می‌شدند!؟ بعضی مواقع برای به پیش رفتن نباید منتظر تایید علم و قوانین متعارف شد. باید به نوای دل و فطرت گوش کرد و بال‌ها را برای پرواز باز کرد. شاید لازم باشد چندصد بار بیشتر بال‌بال زد. شاید لازم افتد به جای آرام کردن جریان هوای زیر بال، جریان‌های چرخشی و گردابی از هوا را ایجاد کرد و با تغییر لحظه‌ای زاویه بالا‌ها و افزایش انعطاف‌پذیری بال‌ها، از این جریان‌های به ظاهر مزاحم به نفع خود سود جست! مهم نیست چه راهی برای پریدن نهایتا استفاده شود. ولی مهم این است که به راحتی دست از رویای زیبای پرواز برداشته نشود. زنبور‌ها جزو خوشبخت‌ترین موجودات روی زمین هستند. چون مثل ما آدم‌ها توهم زیاد دانستن آنها را محدود نساخته است